Verkenner van onbekende streken

Normaal reizen de meeste toeristen niet naar Dariën. Het is een gebied in de dichte jungle en de toegang wordt goed bewaakt door een afdeling van het Panamese leger. Enkel mensen die hen weten te overtuigen dat ze niet door de beruchte Dariën Gap naar Colombia willen reizen worden toegelaten. De troepen staan er voornamelijk om te voorkomen dat men niet in de handen valt van rebellen. Ik wordt doorgelaten omdat ik een uitnodigingsbrief heb van de burgemeester van het dorp dat ik ga bezoeken.

Samen met mijn gids Ricardo ben ik om 3 uur opgestaan om een bus naar de kade te nemen. Daar aangekomen staan we uur te wachten op een boot naar het dorp. De boot blijkt uiteindelijk nooit te komen opdagen. Problemen met de motor, en dat in de verlaten jungle. Vlug doe ik een klein schietgebedje voor de kapitein van de boot voordat ik mijn gids volg naar een andere boot. De andere boot brengt ons naar een groot dorp. Het is pasen, dus de bus die normaal op en neer rijdt gaat vandaag niet. Gelukkig heeft mijn gids verre familie in het dorp. Zij brengen ons wel naar waar we moeten zijn. Na nog eens enkele uren wachten is de jeep klaar om ons door de jungle te rijden. Crossend door grote kreekjes en kleine rivieren bereiken we een ander dorp. Vanuit daar neem ik (nu zonder gids) een boot (uitgeholde boomstam) naar La Chunga.

Ik ben in een dorpje dat nog maar net ontdekt is door de blanke mens. Er zijn geen wegen, de enige manier om er te komen is met een boot de jungle te trotseren. De ‘bosjesmensen’ zijn erg vriendelijk en zeer geïnteresseerd in mij. Het lastige is dat ze geen woord Engels kunnen en ik dus moet vertrouwen op het beetje Spaans dat ik ken.

De aanlegsteiger naar het dorp en de enige manier om er te komen.
De aanlegsteiger naar het dorp en de enige manier om er te komen.
Het pad van het water naar het dorp (ongeveer een kilometer lang).
Het pad van het water naar het dorp (ongeveer een kilometer lang).

Er wordt goed voor me gezorgd. Bij aankomst zo tegen het einde van de middag krijg ik meteen een flink bord eten voorgeschoteld. Ondanks dat ik nog geen uur geleden een flinke lunch heb gehad bij de familie van mijn gids Ricardo, eet ik, uit beleefdheid, mijn bord leeg. Tijdens het eten wordt een matras neergelegd in het gastengebouw en er wordt een muskietennet gespannen. De toegestroomde stamlieden begroeten me enthousiast, maar zodra ze merken dat de conversatie stokt op het Spaans, gaan ze snel over in hun eigen taaltje, af en toe vriendelijk naar me glimlachend.

Het maakt me nerveus. Het idee is om hier totaal 4 nachten te blijven en gezien de weinige middelen tot conversatie begin ik me meteen al enigszins verlaten te voelen. Het feit dat de dorpelingen aandringen op het maken van een plan, waarbij ik maar slechts deels denk te begrijpen wat de activiteiten zullen zijn helpt niet. Nadat het donker is geworden druipen de aanwezige mensen één voor één af. Alleen een man van mijn leeftijd genaamd Felix blijft achter. Moe als ik ben na de lange reis en het weinige slapen van de nacht ervoor geef ik hem aan dat ik wil gaan slapen en wacht tot hij vertrekt.

Tegen mijn verwachting in, pakt hij echter een matras en een muskietennet en maakt voor zichzelf een bed naast mij in orde. Ik vraag hem waarom en hij zegt dat het voor mijn beveiliging is, als alleenreizende blanke man is het beter dat er iemand is. Ik vraag hem of er dan dorpelingen zijn die het op mijn spullen hebben voorzien. “Nee absoluut niet”. Twijfelend komt hij met een verhaal dat er misschien lieden van andere dorpen ’s nachts door de jungle komen en mij beroven. Ik geloof er geen steek van. Volgens mij is het zo dat ik een vreemde ben en met alle jonge vrouwen die ik hier halfnaakt rondlopen is de stam waarschijnlijk bang dat ik ’s nachts in mijn eentje zou gaan rondzwerven. Volkomen begrijpelijk, maar waarom zeggen ze dat niet gewoon? Met een zucht denk ik: ‘het zal wel aan de cultuurverschillen liggen’. Nog steeds nerveus van alle indrukken en wat me morgen te wachten staat val ik van vermoeidheid in slaap.

Het gastenverblijf van het dorp. De hut staat op zo'n honderd meter van de kern van het dorp en wordt normaal gebruikt om te 'hangen'. Dat veranderde niet terwijl ik er verbleef.
Het gastenverblijf van het dorp. De hut staat op zo’n honderd meter van de kern van het dorp en wordt normaal gebruikt om te ‘hangen’. Dat veranderde niet terwijl ik er verbleef.
Hier sliep ik op tijdens mijn verblijf in La Chunga.
Hier sliep ik op tijdens mijn verblijf in La Chunga.
In dezelfde hut als waar ik sliep werd er op een vuurtje gekookt
In dezelfde hut als waar ik sliep werd er op een vuurtje gekookt

De volgende dag blijkt het gelukkig allemaal mee te vallen. Om 8 uur zouden de vrouwen er met het ontbijt staan, maar nog voor ik mijn ogen opendoe hoor ik ze al ongeduldig praten onderaan de trap naar de hut. Ik kijk op de klok en ik zie dat het kwart over 6 is. De zon is net op. Na mezelf nog 5 minuten gegund te hebben om wakker te worden, roep ik ‘Buenas Dias’ naar beneden en de vrouwen komen in beweging.

Tijd blijkt hier een relatief begrip, geen van de mensen heeft een horloge of mobiele telefoon en ze schatten tijd in naar de stand van de zon. Maar ook planning blijkt relatief, terwijl ze er eerst zeer op aandrongen om een plan te maken, blijkt dat al snel te veranderen naar de grillen van de mensen. Op dag één wordt ik een uur of twee rondgeleid door mijn roomie Felix. Ik spreek met verschillende mensen in het dorp en ik kom er achter dat er toch wel een klein beetje beschaving is gecreëerd in de afgelopen jaren. Allereerst (hoe kan het ook anders) werd een betonnen kerk gebouwd, al snel volgde er een groot schoolgebouw en om het af te maken werd er een radiotoren en satellietschotel geplaatst om het dorp via één telefooncel een klein beetje verbinding met de buitenwereld te gunnen.

Het dorp La Chunga en mijn roomie Felix.
Het dorp La Chunga en mijn roomie Felix.
Mijn 'roomie' Felix demonstreert de straf die men krijgt in dit dorp. Wanneer men problemen heeft veroorzaakt binnen of buiten de familie wordt hij gestraft. Men krijgt dan tot 12 uur straf en moet die tijd blijven zitten. Ik zag dat Felix op zijn 29-jarige leeftijd best wel wat littekens op zijn enkels had.
Mijn ‘roomie’ Felix demonstreert de straf die men krijgt in dit dorp. Wanneer men problemen heeft veroorzaakt binnen of buiten de familie wordt hij gestraft. Men krijgt dan tot 12 uur straf en moet die tijd blijven zitten. Ik zag dat Felix op zijn 29-jarige leeftijd best wel wat littekens op zijn enkels had.

Omdat er verder weinig te zien valt, klimt Felix in een boom en haalt er twee verse kokosnoten voor ons uit.

Behendig klimt Felix een kokosboom in om twee kokosnoten voor ons te scoren.
Behendig klimt Felix een kokosboom in om twee kokosnoten voor ons te scoren.

Het hele dorp leeft op kokos- en palmbomen. Hun hutten en kleren worden gemaakt van het hout ervan. Ze maken zalfjes op basis van palmolie en zo verder. Kennis over het gebruik hiervan wordt van vader op zoon overgedragen en er lijkt maar weinig vooruitgang in de generaties te zitten wat betreft kennis. Dan valt me opeens iets op: er zijn maar weinig mensen van tussen de 15 en 25 jaar te bekennen. Als ik Felix er naar vraag verteld hij mij dat ze in de plantages om het dorp aan het werk zijn, of aan het studeren zijn. Wat blijkt, ongeveer een derde van de jongvolwassenen is verhuist naar andere dorpen of zelfs kleine steden buiten de jungle om daar te studeren. Een enkeling is door het dorp zelfs gesponsord om naar Panama-Stad te gaan en daar te studeren aan de universiteit. Ik verbaas me over de uitstraling van het gebrek van beschaving in het dorp en toch het snelle aanpassen aan de buitenwereld.

Dag drie ging niet zoals gepland. De boot was kapot en vissen ging niet, misschien morgen. Dus gingen we wandelen. Leuk zo’n 3 uur door de bewerkte jungle, maar op een gegeven moment heb je de bananen- en koffieplantages wel gezien. Het hoogtepunt van de wandeling was dat we een spin een kleine sprinkhaan zagen vangen, de veel kleinere spin was vanaf minstens een meter afstand op de sprinkhaan gesprongen en had binnen luttele minuten het leven van de sprinkhaan beëindigd.

Na terugkomst rond het middaguur werd er weer een lunch bereidt, die voedzaam was, doch niet veel varieerde van de andere maaltijden die ik had genoten. Het was altijd rijst, soms met wat vlees of vis en altijd met een variant van plantanes (bakbananen zouden we het volgens mij in Nederland noemen). Na de lunch was het tijd voor mijn welkomstlichaamsbeschildering. Met een kwast gemaakt van een kale maiskolf werd de verf grof aangebracht op het bovenste deel van mijn lichaam en met een soort ijzeren staafje werden de figuren er op aangebracht. Het geheel duurde slechts een 20 minuten en ik zat vol met verf. Ik was niet de enige, in het gastenverblijf kwam de één na de andere dorpeling aangelopen om zich te laten beschilderen. Blijkbaar verwachtten ze morgen buitenlandse gasten die vanuit hun cruiseschip de jungle werden ingevaren om zodoende een echt inheems jungledorpje te bezoeken.

Ik was niet de enige die beschilderd werd. Op het moment gebruikt ze het ijzeren staafje om figuren aan te brengen.
Ik was niet de enige die beschilderd werd. Op het moment gebruikt ze het ijzeren staafje om figuren aan te brengen.
Meteen na mijn beschildering maar een foto genomen. De blikken na vertrek uit het dorpje van mensen in de stad waren het alleen al waard :-)
Meteen na mijn beschildering maar een foto genomen. De blikken na vertrek uit het dorpje van mensen in de stad waren het alleen al waard 🙂

Op de vierde dag was ik ver klaar met het dorp en het verblijf, de avond ervoor had ik gespendeerd met zitten en de vriendelijke glimlachen te beantwoorden met mijn eigen glimlach. Op een gegeven moment ben ik maar een boek gaan lezen, omdat dat het enige was wat ik kon doen in een dorp zonder elektriciteit.
In de ochtend zouden de bezoekers van het cruiseschip komen en ik dacht me voor de twee uur die ze er waren me bij hen aan te sluiten zodat ik wat Engels kon spreken en omdat het dorp een presentatie voor ze had waar ik wel nieuwsgierig naar was. Al snel veranderde plannen weer, want de bezoekers zouden opeens pas ’s middags komen, rond twee of drie uur, niemand wist het precies. Om 12 uur zou ik gaan vissen, maar toen om 1 uur er pas iemand kwam om me te vertellen dat we alleen konden vissen om een uur of 2, stond ik voor de keus tussen vissen en de presentatie. Ik koos voor de presentatie omdat ik vissen ook wel eens ergens anders kon doen.

Toen ik rond 3 uur de eerste gasten voorbij zag lopen, klom ik uit de hut en sloot me bij hen aan. Het dorp zag er totaal anders uit. Overal hingen versieringen, mensen die normaal nog wel eens een broek en shirt droegen, hadden nu opeens rokjes van gras en/of lendendoeken aan. Allen waren beschilderd en alle moderne dingen die men kon verwijderen waren verwijderd. Het voelde een beetje nep. De ongeveer 25 gasten bleken alle rijke Amerikanen die vanaf hun zeilcruise hier naartoe waren gegaan en ze werden onthaald door de kinderen die automatisch de handen pakte van de oudere mannen. Schattig als ze opeens deden werden ze meteen gefotografeerd en de Amerikanen hadden een extatisch gevoel van een unieke ervaring, waar ik ze maar in heb gelaten.

De presentatie zelf was wel aardig, er was uitleg over de verschillende werktuigen, kunst en wapens die ze hadden, er werd gedanst en opeens verrezen er allerlei tafels met koopwaren voor de toeristen. Bij gebrek aan tijd werd er slechts een beetje rondgesnuffeld en nauwelijks iets gekocht. Voor we het wisten waren de toeristen al weer vertrokken, maar niet voordat ik ze vriendelijk van een koud blikje Coca-Cola afhandig had gemaakt.

De presentatie voor de toeristen (de kuise versie).
De presentatie voor de toeristen (de kuise versie).

Na verveling en een warme maaltijd die avond werd Felix vervangen door een jochie van 18, die de laatste nacht voor mijn veiligheid zou instaan. Toen het bedtijd werd pakte ik mijn handdoek om nog even te gaan douchen en bij het wegtrekken van mijn handdoek uit de uitstekels van het dak, werd ik begroet met een blik op het lichaam van een dikke slang. Deze hield zich verscholen in het dak, vlak boven waar mijn bed stond. Na kort overleg met mijn beschermer kwam ik erachter dat de slang niet giftig was, maar wel gevaarlijk. Hij maakte zich echter geen zorgen, zei dat we toch niets konden doen en ging slapen.

Na een douche en nog even wat gelezen te hebben, was ik onderweg naar de trap, toen ik opeens een windvlaag en luid gesis naast mijn oor voelde, de slang had zich verplaatst en had naar me uitgehaald. Diep geschrokken viel ik haast van de trap af en liep ik snel weg. Bij terugkomst pakte ik de ladder en verplaatste die helemaal naar het andere einde van de hut en onderwijl hoorde ik de slang verder sissen en bewegen. Terug in de hut bonsde mijn hart nog steeds en ik wist zeker dat ik niet kon slapen. Bij het kookgedeelte lag een machete en gewapend met dit kleine zwaard en mijn boek probeerde ik niet naar de boven mijn bed hangende slang te kijken.

Uren zat ik daar, me afvragend of ik met en kleine zwaard snel genoeg zou zijn om de slang te doden voor hij me te pakken had. En wat zouden de dorpelingen denken van een dode slang in het gastenverblijf. Uiteindelijk besloot ik de aanval niet te maken, met name omdat als ik geraakt werd en de slang wel giftig was ik ver van welke ziekenhuis dan ook af zat. Af en toe probeerde ik wat te lezen, maar de angst gecombineerd met vermoeidheid maakte dat moeilijk.

Ergens tegen het einde van de nacht besloot ik om toch te proberen een uurtje te slapen. Ik schoof mijn matras zo ver als ik kon van de slang af, die met luid gesis en veel gekruip liet weten dat hij het daar niet mee eens was. Met het muskietennet stevig onder het matras gestopt en mezelf ingewikkeld in een laken viel ik dan toch in een rusteloze slaap.

Voor mijn gevoel kwamen nog geen 5 minuten later de dorpelingen naar boven gelopen. Ik werd begroet door de twee oudste bewoners van het dorp. Kleine, licht gekrompen mensjes die ontzettend vriendelijk vroegen hoe ik had geslapen, zoals ze dat elke dag hadden gedaan. Toen ik vertelde dat ik slecht had geslapen vanwege de slang, keken ze me zorgelijk aan. Boos overlegde ze met mijn 18-jarige beschermer, die werd weggestuurd. De oudjes pakte een bezem en de machete en begonnen tegen het dak te duwen, waar de slang bij het vallen van de ochtend werd ver in was weggekropen. Op nog geen 20cm van de slang hielden ze hun handen en ik schrok me dood. Het duurde minstens 5 minuten met druk bewegen van de strooien dakplaten om de slang de val van zo’n 3 meter naar de grond te zien maken. De slang bleef er versuft liggen en keek om zich heen. De 80-jarige man van het oude stel klom snel omlaag, vond een tak van enkele meters en sloeg met 5 ferme slagen de slang dood. Pas toen kon ik gaan kijken en zag ik dat het een boa was geweest van meer dan twee meter lang.

Hier issie dan! De slang die me een nacht lang wakker hield.
Hier issie dan! De slang die me een nacht lang wakker hield.

Opgelucht zette ik me aan het laatste ontbijt en weer werden de plannen gewijzigd, waar me eerst verteld werd dat ik tegen het einde van de ochtend zou vertrekken, zou ik dat meteen na het ontbijt doen. Snel pakte ik in en ruimde de dorpsbewoners de matras en dergelijke op. Binnen 10 minuten was niet meer te zien dat ik daar 4 nachten had gewoond.

In de houten boot die me naar het dorpje Sambu bracht, had ik tijd om te reflecteren op mijn ervaring. Ik kwam tot de conclusie dat ik het absoluut zou doen als ik het nog nooit gedaan had, maar dat ik het nooit meer opnieuw zou doen. Het is iets wat ik niet had willen missen en waarschijnlijk één van de meest interessante ervaringen die ik tijdens mijn reis zal op doen. Niettemin werd me wederom erg duidelijk hoe blij ik ben met het moderne leven en dat ik toch wel iets meer nodig heb dan een bed en maaltijden.

Reflecterend in de houten boot was dit de omgeving die ik aan het verlaten was.
Reflecterend in de houten boot was dit de omgeving die ik aan het verlaten was.
6 comments Add yours
  1. Argh!! Die slang klinkt doodeng! Ik las je verhaal voordat ik ging slapen en heb er daarna over gedroomd, dus thanks! 😛

    Wel een hele bijzondere ervaring! Hoe kwam je aan de connectie om dit te doen? En hoe regel je een brief van de burgemeester? 😀

  2. Weer een ervaring om nooit te vergeten, lijkt me! Je had ook gewoon moeten roepen: I have had it with this motherfucking snake in this motherfucking hut!!!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *